Page 178 - Demo

176Paskali dhe skulptura n%u00eb vitet %u201830Deri n%u00eb fund t%u00eb viteve %u201920, skulptura shqiptare ishte prekur vet%u00ebm n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb autodidakte nga skulptori Murat Toptani, por n%u00eb vitet %u201930, Odhise Paskali (1903- 1985) e ngriti gjinin%u00eb e saj n%u00eb nj%u00eb nivel shum%u00eb m%u00eb t%u00eb lart%u00eb. Pas studimeve n%u00eb Itali, ai filloi t%u00eb realizonte disa skulptura kavaleti, ku dallon %u201cI urituri%u201c, vep%u00ebr e vitit 1924, e frym%u00ebzuar nga vuajtjet e popullsis%u00eb %u00e7ame n%u00eb ullishtat e Vlor%u00ebs. Ai krijoi nj%u00eb seri veprash monumentale si %u201cLuft%u00ebtari Komb%u00ebtar%u201d e %u201cThemistokli G%u00ebrmenji%u201d, n%u00eb Kor%u00e7%u00eb, %u201c%u00c7er%u00e7iz Topulli%u201d, n%u00eb Gjirokast%u00ebr dhe %u201cFlamurtari%u201d n%u00eb Vlor%u00eb. Paskali konsiderohet edhe sot themeluesi i skulptur%u00ebs monumentale n%u00eb historin%u00eb e artit shqiptar dhe skulptori m%u00eb i mir%u00eb i shekullit t%u00eb XX. Lexim vepre: %u201cRrug%u00ebt e jet%u00ebs%u201dKryevepra e k%u00ebsaj periudhe, e realizuar nga Kol%u00eb Idromeno m%u00eb 1896, edhe sot n%u00eb gjendje t%u00eb mir%u00eb, %u00ebsht%u00eb tabloja %u201cRrug%u00ebt e jet%u00ebs%u201d. Tabloja %u00ebsht%u00eb nj%u00eb kalvar njer%u00ebzor i kompozuar n%u00eb dy linja kryesore, q%u00eb lakohen n%u00eb drejtime t%u00eb kund%u00ebrta. N%u00eb t%u00eb ilustrohet gjyqi i fundit sipas versionit t%u00eb krishter%u00eb, por me personazhe shqiptare t%u00eb koh%u00ebs. Skena zhvillohet n%u00eb nj%u00eb mal, ku dallohet qart%u00eb nj%u00eb mas%u00eb e madhe njer%u00ebzish q%u00eb dynden drejt port%u00ebs s%u00eb ngusht%u00eb t%u00eb parajs%u00ebs dhe asaj t%u00eb gjer%u00eb t%u00eb ferrit, p%u00ebr t%u00eb shkuar secili sipas hakut t%u00eb tij, n%u00eb vendin q%u00eb i takon. %u00cbsht%u00eb nj%u00eb gjyq i fundit, q%u00eb n%u00eb fakt tregon p%u00ebr shoq%u00ebrin%u00eb shqiptare n%u00ebp%u00ebrmjet personazheve tipike t%u00eb koh%u00ebs.K%u00ebrkim informacioni n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb individualeHistoria p%u00ebrmes imazheve fotografike t%u00eb fototek%u00ebs %u201cMarubi%u201dFotografit%u00eb i vler%u00ebsojm%u00eb si p%u00ebr realizimin teknik, ashtu edhe p%u00ebr k%u00ebndv%u00ebshtrimin dhe gjuh%u00ebn artistike t%u00eb p%u00ebrdorur. Ve%u00e7 k%u00ebsaj, fotografia %u00ebsht%u00eb nj%u00eb dokument figurativ me vlera t%u00eb jasht%u00ebzakonshme p%u00ebr shoq%u00ebrin%u00eb njer%u00ebzore q%u00eb nga lindja e saj deri m%u00eb sot. Fototeka %u201cMarubi%u201d ruan n%u00eb arkivin e saj dokumente fotografike me vlera t%u00eb m%u00ebdha artistike dhe historike. B%u00ebj nj%u00eb k%u00ebrkim n%u00eb faqen zyrtare t%u00eb k%u00ebsaj fototeke p%u00ebr t%u00eb zbuluar dhe kuptuar momente historike t%u00eb tilla si: ngjarje t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme t%u00eb historis%u00eb, njer%u00ebz t%u00eb zakonsh%u00ebm e personalitete, m%u00ebnyr%u00ebn e tyre t%u00eb veshjes, peizazhe etj.Fig. 11. Odhise Paskali, %u201cI urituri%u201d, 1924Fig. 12. Odhise Paskali, %u201cLuft%u00ebtari komb%u00ebtar%u201d, 1937Fig. 13. Kol%u00eb Idromeno, %u201cRrug%u00ebt e jet%u00ebs%u201d, 1896 Fig. 13. Odhise Paskali, %u201cThemistoli G%u00ebrmenji%u201d, 1932Verifiko njohurit%u00eb e tuaSi erdhi fotografia n%u00eb Shqip%u00ebri dhe %u00e7far%u00eb r%u00ebnd%u00ebsie pati ajo?P%u00ebrmend disa nga emrat e arkitekt%u00ebve shqiptar%u00eb dhe atyre italian%u00eb, si dhe disa nga nd%u00ebrtimet e tyre.Cil%u00ebt ishin pionier%u00ebt e piktur%u00ebs realiste n%u00eb Shqip%u00ebri dhe %u00e7far%u00eb temash trajtuan ata?Fol p%u00ebr Paskalin dhe p%u00ebrmend disa nga veprat e tij kryesore monumentale.Skano k%u00ebt%u00eb QR code p%u00ebr m%u00eb shum%u00eb t%u00eb dh%u00ebna rreth Fototek%u00ebs Marubi.